Frans Timmermans geeft zijn mening over ouderschap .

26 april 2017, door Marjet Winsemius
10 min

De Europese Commissie wil mensen zelf laten kiezen hoe ze hun leven willen invullen door meer mogelijkheden te scheppen om gezin, zorg voor hulpbehoevende familieleden en werk te combineren, schrijft Frans Timmermans.

Onlangs vond een lid van het Europese Parlement het belangrijk erop te wijzen dat vrouwen logischerwijs minder moeten verdienen dan mannen omdat ze ‘zwakker, kleiner en minder intelligent zijn’. En een nieuwbakken Nederlands Kamerlid zegt recent dat vrouwen ‘in het algemeen minder excelleren in een heleboel beroepen en minder ambitie hebben en vaak ook meer interesse hebben in gewoon meer familie-achtige dingen en zo… Het is gewoon zo.’

Een paar feiten: 60 procent van de mensen die in Europa afstuderen aan een universiteit is vrouw. Maar als vrouwen moeder worden, daalt hun arbeidsdeelname en gaat die van vaders juist omhoog. Vrouwen verdienen nog steeds gemiddeld 16,3 procent minder dan mannen en hun pensioen ligt 40 procent lager. Vrouwen besteden vijf keer meer tijd aan zorg en huishoudelijke taken dan mannen en werken veel vaker in deeltijd waardoor ze minder loopbaankansen hebben en vaker financieel en sociaal kwetsbaar zijn. Willen we dat ‘gewoon’ zo?

Voor sommigen is het een bewuste keuze waar ze gelukkig mee zijn. Prima. Maar er zijn ook veel mannen en vrouwen die zich ongemakkelijk voelen bij traditionele rolpatronen die hen op achterstand zetten. Vandaag stelt de Europese Commissie voor mensen die het anders willen organiseren een handje te helpen om een betere balans tussen werken en leven tot stand te brengen.

Lastpost

Er is een ‘sandwich’-generatie ontstaan die meer dan vroeger klem komt te zitten tussen werk, kinderen en ouders. Mensen zijn nu beter opgeleid dan vroeger en willen carrière maken. Tegelijkertijd krijgen zij op latere leeftijd kinderen, terwijl hun ouders langer leven en zorg behoeven. Daarmee ontstaat er een ‘sandwich’-generatie die meer dan vroeger klem komt te zitten tussen werk, kinderen en ouders. Alle drie zijn belangrijk, maar onze regelgeving is ouderwets en rigide.

Ouderschapsverlof of zorgverlof opnemen is vaak slecht voor je loopbaan: lastpost, uit het oog, uit het hart. Daarnaast is het ook vaak een financiële aderlating, want de vergoeding is minder dan wat je krijgt als je ziek bent. Bovendien kun je ouderschapsverlof vaak alleen in z’n geheel opnemen; alles of niets, in plaats van een halve dag per week bijvoorbeeld. En wat de leeftijd van de kinderen betreft; nu is het veelal zo dat je ouderschapsverlof kunt opnemen tot je kind maximaal acht jaar is. Dat is erg jong voor een kind om alleen thuis te komen uit school.

Als je mensen vraagt wat ze het liefst zouden willen, is het antwoord: ‘een echte keuze’. Die is er nu niet. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat er een duidelijke wens is van jonge vaders in Nederland om een kortere werkweek te hebben.

Culturele contrarevolutie

Waar velen van ons dachten dat de strijd voor gelijke rechten zich in de goede richting bewoog, zien we nu een tegenstroom ontstaan. We leven immers in een tijdperk waarin vanzelfsprekende verworvenheden en waarden onder druk staan. Kijk naar wat er gebeurt in Polen met Jaroslav Kaczynski en in Hongarije met Victor Orban die in een ‘illiberale’ samenleving geloven en een culturele contrarevolutie prediken die zich ook richt tegen de positie van vrouwen en minderheden in de samenleving.

Ik vind het niet ‘gewoon’ als mijn dochters een strijd zouden moeten voeren die hun grootmoeders beslecht dachten te hebben

Ik vind het niet ‘gewoon’ als mijn dochters een strijd zouden moeten voeren die hun grootmoeders beslecht dachten te hebben. Dus is de strijd voor gelijke kansen nog niet gestreden. In deze politieke strijd zijn er vele fronten. Eén daarvan is mannen en vrouwen in staat te stellen samen het juiste evenwicht te bepalen tussen werk en de rest van het bestaan. We willen flexibiliteit bieden bij ouderschapsverlof tot kinderen minstens 12 jaar zijn, zonder dat mensen daarbij hun hele inkomen verliezen. Bovendien moet recht op verlof voor zowel vaders en moeders individueel gelden en niet door vaders aan moeders worden overgedragen. Het eerlijk delen van lasten en lusten is essentieel: ‘use it, or lose it’ papa’s!

Tien dagen betaald vaderschapsverlof

Een echte keuze kan ook helpen vooroordelen te doorbreken en gelijke kansen te bieden. In het arbeidsproces is er een tekort aan vrouwelijk talent. Net zoals mannelijk talent te weinig tijd krijgt om er voor de kinderen te zijn. De balans is zoek. Voldoende kwalitatief hoogwaardige kinderopvang kan helpen. Vaders moeten meer kansen krijgen vader te zijn, te beginnen bij de geboorte van hun kinderen. Daarom stellen wij tien dagen betaald vaderschapsverlof voor zodat vaders overal in Europa dezelfde minimum rechten hebben.

‘Europa’ schrijft niemand voor hoe te leven. Er is niet één juiste ‘balans’. De maatschappij moet beter internaliseren dat mensen een leven buiten hun werk hebben en dat niet alleen een betaalde baan belangrijk is, maar ook een bijdrage aan een gelukkig gezinsleven of een meer harmonieuze samenleving. Dat is niet alleen morele noodzaak, het is ook goed voor de economie.

Wij proberen daarom via dit pakket mensen zelf te laten kiezen hoe ze hun leven willen invullen door meer mogelijkheden te scheppen om gezin, zorg voor hulpbehoevende familieleden en werk te combineren. En dat kan door een echte keuze, een betaalbare keuze. Het is top een moeder te zijn, het is cool een vader te zijn, en het is geweldig om dat te kunnen combineren met een baan. Welkom in de 21ste eeuw.

Frans Timmermans is Eerste Vicepresident van de Europese Commissie.

Bron; Volkskrant


Terug naar overzicht

Leave a Reply